EMDR Terapisi Nedir? Nasıl İşler?

Travmatik veya kişinin baş etmekte zorlandığı bazı yaşantılar, olay sona ermiş olsa bile zihinde ve bedende etkisini sürdürebilir. Geçmişte yaşanan bir olayın hatır

lanmasıyla yoğun korku, kaygı, üzüntü veya çaresizlik hissedilebilir; bazı kişiler ise belirli kişi, yer, koku, ses ya da durumlarla karşılaştığında istemsiz biçimde geçmişteki deneyimi yeniden yaşıyor gibi hissedebilir.

EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing – Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme), travmatik ve rahatsız edici yaşam deneyimlerinin işlenmesine yardımcı olmak amacıyla kullanılan bir psikoterapi yaklaşımıdır.

EMDR, özellikle travma sonrası stres belirtileriyle ilişkili durumlarda kullanılan bir terapi yöntemidir. Bunun yanı sıra kişinin yaşamında yoğun biçimde rahatsızlık yaratan farklı deneyimlerin ele alınmasında da kullanılabilir.

EMDR nasıl çalışır?

EMDR'nin temelinde, kişinin rahatsız edici yaşam deneyimlerini yeniden ele alarak bu anıların oluşturduğu yoğun duygusal ve bedensel tepkilerin azalmasına yardımcı olmak bulunur.

Terapi sırasında danışandan geçmişte yaşadığı rahatsız edici bir olayı, bu olayla bağlantılı düşünceyi, duyguyu ve bedensel duyumları fark etmesi istenir. Aynı zamanda terapist tarafından belirli bir çift yönlü uyarım (bilateral stimülasyon) uygulanır.

Bu uyarım çoğunlukla göz hareketleri aracılığıyla sağlanabilmekle birlikte, terapistin değerlendirmesine ve danışanın ihtiyaçlarına göre ses veya dokunsal uyarımlar da kullanılabilir.

Amaç, kişinin yaşadığı olayı yeniden travmatize edici biçimde deneyimlemesi değil; anının daha sağlıklı ve uyumlu bir şekilde işlenmesine yardımcı olmaktır.

Travmatik anılar neden bugün hâlâ etkili olabilir?

Bazı yoğun veya travmatik deneyimler sırasında beynin yaşanan olayı olağan biçimde işlemekte zorlandığı düşünülmektedir. Bu durumda olayla ilişkili görüntüler, düşünceler, duygular veya bedensel duyumlar yeterince bütünleşmeden saklanabilir.

Bu nedenle olay geçmişte kalmış olsa bile kişi, günümüzde benzer bir durumla karşılaştığında geçmişteki tepkilerini yeniden yaşayabilir.

Örneğin geçmişte yoğun biçimde eleştirilmiş bir kişi, yetişkinlikte yöneticisinin küçük bir geri bildirimi karşısında beklenenden çok daha yoğun bir kaygı veya yetersizlik hissedebilir.

EMDR sürecinde bu tür deneyimlerin bugün üzerindeki etkisinin ele alınması hedeflenir.

EMDR yalnızca travma için mi kullanılır?

EMDR denildiğinde çoğunlukla travma akla gelse de terapi sürecinde yalnızca büyük ve tekil travmatik olaylar ele alınmaz.

Kişinin yaşamında iz bırakan;

• kazalar,

• doğal afetler,

• kayıplar,

• şiddet veya istismar deneyimleri,

• zorlayıcı ilişkiler,

• yoğun reddedilme veya dışlanma yaşantıları,

• aşağılanma ve küçük düşürülme deneyimleri,

• çocukluk dönemindeki olumsuz yaşantılar

gibi farklı deneyimler de terapi sürecinde değerlendirilebilir.

Bunun yanında EMDR, farklı psikolojik sorunların tedavisinde de terapistin klinik değerlendirmesi doğrultusunda terapi sürecinin bir parçası olarak kullanılabilir.

EMDR seansında ne olur?

EMDR terapisi, yalnızca göz hareketlerinden oluşan bir uygulama değildir. Güvenli ve yapılandırılmış bir terapi sürecini içerir.

Terapi sürecinde öncelikle danışanın yaşadığı güçlükler, geçmiş deneyimleri ve terapi hedefleri değerlendirilir. Danışanın kendisini güvende hissedebilmesi ve zorlayıcı duygularla baş edebilmesi için gerekli kaynaklar ve beceriler üzerinde çalışılır.

Daha sonra terapi hedefleri belirlenerek uygun anılar ve bunlarla ilişkili düşünce, duygu ve bedensel tepkiler üzerinde çalışılır.

EMDR süreci kişiden kişiye değişebilir. Her danışanda aynı tekniklerin veya aynı seans sayısının uygulanması beklenmez.

EMDR sırasında travmayı tekrar tekrar anlatmak gerekir mi?

EMDR ile ilgili en sık merak edilen konulardan biri budur.

EMDR'nin uygulanması, travmatik olayı baştan sona ayrıntılı biçimde anlatmayı zorunlu kılan bir süreç değildir. Terapinin nasıl ilerleyeceği kişinin ihtiyaçları, terapi hedefleri ve klinik değerlendirme doğrultusunda belirlenir.

Danışanın güvenliği, terapi sürecine hazır oluşu ve duygusal kaynakları her zaman ön plandadır.

EMDR ne kadar sürer?

EMDR terapisinin süresi kişiden kişiye değişir. Yaşanan deneyimlerin niteliği, belirtilerin yoğunluğu, terapi hedefleri, kişinin mevcut yaşam koşulları ve terapi sürecine verdiği yanıt gibi birçok faktör süreci etkileyebilir.

Bu nedenle EMDR için herkes açısından geçerli belirli bir seans sayısından söz etmek doğru değildir.

EMDR güvenli midir?

EMDR, eğitimli ve yetkin bir ruh sağlığı uzmanı tarafından, uygun değerlendirme ve terapi çerçevesi içerisinde uygulandığında kullanılan yapılandırılmış bir psikoterapi yaklaşımıdır.

Bununla birlikte EMDR'nin herkes için aynı şekilde veya her durumda uygun olması beklenmez. Terapiye başlamadan önce kişinin ihtiyaçlarının, mevcut psikolojik durumunun ve terapi hedeflerinin değerlendirilmesi önemlidir.

Geçmiş değişmez; ancak geçmişin bugün üzerimizdeki etkisi değişebilir.

EMDR terapisi, kişinin geçmişte yaşadığı zorlayıcı deneyimlerin bugünkü yaşamındaki etkisini anlamasına ve bu deneyimlerle ilişkili yoğun duygusal tepkilerin daha uyumlu biçimde işlenmesine yardımcı olmayı amaçlar.

Terapi süreci kişinin ihtiyaçlarına göre planlanır ve güvenli, işbirliğine dayalı bir terapötik ilişki içerisinde yürütülür.